2020(e)ko martxoaren 24(a), asteartea
La salamandra gigante
laSexta.com Madrid | 17/09/2019
Un equipo de científicos de la Sociedad Zoológica de Londres (ZSL) ha identificado una nueva especie de salamandra como el anfibio más grande del mundo, según ha informado la revista Nature Ecology and Evolution.
Este ejemplar, que puede alcanzar casi dos metros, es el mayor de las aproximadamente 8.000 especies de anfibios que viven en la actualidad.
Antes de leer:
1.-¿Qué conoces sobre los anfibios?
2.-¿Has tenido experiencias con los anfibios (salamandras, ranas y sapos)?
Después de leer:
1.-¿Qué nombre científico le han puesto a la salamandra gigante?
2.-¿Hasta ahora a qué tipo de especie se creía que pertenecía dicha salamandra?
3.-¿Dónde vive ésta especie de salamandra, en zona del mundo?
4.-¿Qué piensan los científicos después de este hallazgo?
Ejercicios:
1.-Realiza un resumen de 6-8 líneas sobreel texto: " La salamandra gigante ":
2.-¿Cuál es tu opinión sobre el tema?"Protección de los animales en peligro de extinción", coméntalo en 5 líneas:
2020(e)ko martxoaren 23(a), astelehena
El leopardo
El leopardo descansando y vigilando sus presas en la rama de un árbol.
El leopardo es un precioso animal que pertenece a la familia de los grandes felinos.
Su pelaje es de color amarillo salpicado con manchas negras. Cuando su pelo es
totalmente oscuro, se le conoce con el nombre de pantera.
Los leopardos son capaces de vivir en lugares muy diferentes, como en los
bosques, en las montañas, en zonas casi desérticas… ¡Se adaptan a casi todo!
Son animales muy fuertes, ágiles y flexibles. Pasan gran parte de su tiempo
subidos a los árboles. Allí no sólo descansan, sino que desde las alturas
vigilan a sus posibles presas y saltan sobre ellas en un abrir y cerrar de
ojos en cuanto tienen la oportunidad. Suelen cazar en la oscuridad de la noche.
El leopardo se alimenta de monos, conejos, ciervos y otros muchos animales,
tanto grandes como pequeños.
Sus patas son muy robustas y tiene unas mandíbulas tan potentes que es capaz
de sujetar con ellas a sus presas y transportarlas hasta las ramas del árbol
con la boca. Allí arriba guarda la comida durante días asegurándose de
que esté a salvo y nadie le robe el botín.
Es un animal tan inteligente y tiene tan perfeccionado su sistema de caza,
que es capaz de hacerse el dormido para que otros animales más inocentes
y curiosos se acerquen y saltar sobre ellos cuando los tiene al lado.
También es un buen nadador e incluso puede llegar a pescar peces.
Hay quien confunde el leopardo con el guepardo por su parecido
pelaje a manchas, pero son animales diferentes. El leopardo es más
grande pero en cambio, el guepardo es más veloz.
Autora: Cristina Rodríguez Lomba
PREGUNTAS:
1- ¿Qué hacen los leopardos en los árboles?
A-Descansan.
B-Guardan fuerzas.
C-Buscan hormigas.
D-Silban si su cría se pierde.
E-Vigilan a posibles presas.
F-Esperan la salida del sol.
2- Señala si son VERDADERAS o FALSAS las siguientes
afirmaciones sobre el LEOPARDO:
A-El guepardo no tiene manchas.
B-El leopardo y el guepardo son el mismo animal.
C-El guepardo es más veloz que el leopardo.
D-El leopardo es más pequeño que el guepardo.
3- Verdadero o falso:
A-El leopardo come animales pequeños.
B-Vive en zonas polares.
C-Sólo caza al amanecer.
D-Puede nadar.
4- ¿Con qué nombre se conoce al leopardo cuando tiene pelaje oscuro?
A-Juantxo.
B-Tigre africano.
C-Pantera.
D-Guepardo.
5- ¿ Cuál es el animal de la sabana africana que más te gusta?
¿Explícalo?
2020(e)ko martxoaren 18(a), asteazkena
OINARRIZKO HEZKUNTZAKO CURRICULUMA: AURKIBIDEA
AURKIBIDEA SARRERA......13
Curriculum diseinuaren osagaiak ....14
LEHEN ZATIA:
OINARRIZKO HEZKUNTZAKO CURRICULUMAREN IKUSPEGI OROKORRA.....15
1. OINARRIZKO HEZKUNTZAKO IKASLEEN IRTEERA-PROFIL OROKORRA .......16
1.1. OINARRIZKO KONPETENTZIAK: OINARRIZKO HEZKUNTZAKO HELBURUAK...16
1.1.1. OINARRIZKO ZEHAR-KONPETENTZIAK ....19
1.1.2. OINARRIZKO DIZIPLINA BARNEKO KONPETENTZIAK......22
1.1.3. OINARRIZKO KONPETENTZIAK, CURRICULUM-EDUKIAK ETA EUSKAL CURRICULUMAREN BERARIAZKO EDUKIAK........27
1.2. OINARRIZKO ZEHAR-KONPETENTZIAK ...........29
1.2.1. HITZEZKO ETA HITZIK GABEKO KOMUNIKAZIORAKO ETA KOMUNIKAZIO DIGITALERAKO KONPETENTZIA ............30
1.2.1.1. Konpetentziaren definizioa eta ezaugarriak.........30
1.2.1.2.- Konpetentziaren osagaiak..................................31
1.2.2. IKASTEN ETA PENTSATZEN IKASTEKO KONPETENTZIA.......34
1.2.2.1. Konpetentziaren definizioa eta ezaugarriak.....................34
1.2.2.2.- Konpetentziaren osagaiak................................................35
1.2.3. ELKARBIZITZARAKO KONPETENTZIA ...............40
1.2.3.1. Konpetentziaren definizioa eta ezaugarriak...............40
1.2.3.2. Konpetentziaren osagaiak...................40
1.2.4. EKIMENERAKO ETA ESPIRITU EKINTZAILERAKO KONPETENTZIA ......45
1.2.4.1. Konpetentziaren definizioa eta ezaugarriak.....................45
1.2.4.2. Konpetentziaren osagaiak..................................46
1.2.5. NORBERA IZATEN IKASTEKO KONPETENTZIA..............48
1.2.5.1. Konpetentziaren definizioa eta ezaugarriak.........................48
1.2.5.2.- Konpetentziaren osagaiak............................49
1.3. OINARRIZKO DIZIPLINA BARNEKO KONPETENTZIAK...............57
1.3.1. HIZKUNTZA ETA LITERATURA KOMUNIKAZIORAKO KONPETENTZIA..59
1.3.1.1. Definizioa eta osagaiak ...................59
1.3.1.2. Konpetentziaren ezaugarriak eta barne hartzen dituen ikasgaiak.........59
1.3.1.3. Arlo/ikasgaien ikuspegia .................................60
1.3.1.4. Integrazio-egoerak ..............................62
1.3.1.5. Hizkuntza-arloek/ikasgaiek ematen duten laguntza oinarrizko konpetentziak lortzeko...63
1.3.2. MATEMATIKARAKO KONPETENTZIA.........................66
1.3.2.1. Definizioa eta osagaiak .................................66
1.3.2.2. Konpetentziaren ezaugarriak eta barne hartzen dituen ikasgaiak.....................66
1.3.2.3. Arlo/ikasgaiaren ikuspegia ...................67
1.3.2.4. Integrazio-egoerak ..........................68
1.3.2.5.Matematikaren arlo/ikasgaiak ematen duten laguntza oinarrizko konpetentziak lortzeko 69
1.3.3. ZIENTZIARAKO KONPETENTZIA .....................73
1.3.3.1. Definizioa eta ezaugarriak.............................73
1.3.3.2. Konpetentziaren ezaugarriak eta barne hartzen dituen ikasgaiak..........73
1.3.3.3. Arlo eta ikasgaien ikuspegia.....................75
1.3.3.4. Integrazio-egoerak ..................................76
1.3.3.5. Zientziako arloek / ikasgaiek ematen duten laguntza oinarrizko konpetentziak lortzeko.77
1.3.4. TEKNOLOGIARAKO KONPETENTZIA ................81
1.3.4.1. Teknologiarako konpetentziaren definizioa eta osagaiak ......................81
1.3.4.2. Konpetentziaren ezaugarriak eta barne hartzen dituen ikasgaiak...............81
1.3.4.3. Ikasgaien ikuspegia .........................................................83
1.3.4.4. Integrazio-egoerak ..................................................84
1.3.4.5. Teknologiaren ikasgaiak ematen duen laguntza oinarrizko konpetentziak lortzeko....86
1.3.5. KONPETENTZIA SOZIAL ETA ZIBIKOA ................90
1.3.5.1. Definizioa eta osagaiak ........................90
1.3.5.2. Konpetentziaren ezaugarriak eta barne hartzen dituen arloak eta ikasgaiak ........90
1.3.5.3. Arloen eta ikasgaien ikuspegia............................92
1.3.5.4. Integrazio-egoerak ................................92
1.3.5.5. Arlo /ikasgai sozial/zibikoek ematen duten laguntza oinarrizko konpetentziak lortzeko .93
1.3.6. ARTERAKO KONPETENTZIA ..........96
1.3.6.1. Definizioa eta osagaiak ........................96
1.3.6.2. Konpetentziaren ezaugarriak eta barne hartzen dituen arloak eta ikasgaiak .....96
1.3.6.3. Arloaren eta ikasgaien ikuspegia.....................97
1.3.6.4. Integrazio-egoerak .................................99
1.3.6.5. Artearen arloek / ikasgaiek ematen duten laguntza oinarrizko konpetentziak lortzeko..100
1.3.7. KONPETENTZIA MOTORRA......................103
1.3.7.1. Definizioa eta osagaiak ......................103
1.3.7.2. Konpetentzia motorraren ezaugarriak eta barne hartzen dituen ikasgaiak...........103
1.3.7.3. Arloaren eta ikasgaiaren ikuspegia ......................105
1.3.7.4. Integrazio-egoerak ..........................................108
1.3.7.5. Konpetentzia motorrak ematen duen laguntza oinarrizko konpetentziak lortzeko.....109
2. METODOLOGIA/EBALUAZIOA KONPETENTZIEN araberako hezkuntzaren iuspegitik.112
2.1. METODOLOGIA KONPETENTZIEN araberako hezkuntzaren iuspegitik.....112
2.2. EBALUAZIOA KONPETENTZIEN araberako hezkuntzaren iuspegitik......114
BIGARREN ZATIA:
LEHEN HEZKUNTZAKO CURRICULUMAREN BERARIAZKO ikuspegia ......... 117
1. HIZKUNTZA ETA LITERATURA KOMUNIKAZIORAKO KONPETENTZIA .118
1.1. EUSKARA ETA LITERATURA, ETA GAZTELANIA ETA LITERATURA.....118
1.1.1. ETAPAKO HELBURUAK ..........118
1.1.2. EDUKIAK ................................................119
1.1.2.1. Eduki multzoen ezaugarriak ......................119
1.1.2.2. Lehen Hezkuntzako 1. zikloko edukiak....................120
1.1.2.3. Lehen Hezkuntzako 2. zikloko edukiak.......................124
1.1.2.4. Euskal curriculumaren berariazko edukien zehaztapena ..............128
1.1.3.- EBALUAZIO-IRIZPIDEAK ETA LORPEN-ADIERAZLEAK....132
1.1.3.1.- Lehen Hezkuntzako 1. zikloa..........................132
1.1.3.2.- Lehen Hezkuntzako 2. Zikloa.......................136
1.2.- ATZERRIKO LEHEN HIZKUNTZA................142
1.2.1.- ETAPAKO HELBURUAK ..................142
1.2.2. EDUKIAK........................................142
1.2.2.1.- Eduki multzoen ezaugarriak............................142
1.2.2.2.- Lehen Hezkuntzako 1. zikloko edukiak............144
1.2.2.3.- Lehen Hezkuntzako 2. zikloko edukiak..........148
1.2.3.- EBALUAZIO-IRIZPIDEAK ETA LORPEN-ADIERAZLEAK...153
1.2.3.1.- Lehen Hezkuntzako 1. zikloa.........................153
1.2.3.2.- Lehen Hezkuntzako 2. zikloa...........................157
2. MATEMATIKARAKO KONPETENTZIA .......163
2.1. MATEMATIKA ......................................163
2.1.1. ETAPAKO HELBURUAK .............................163
2.1.2. EDUKIAK .......................................................164
2.1.2.1. Eduki multzoen ezaugarriak ....................164
2.1.2.2. Lehen Hezkuntzako 1. zikloa ...............166
2.1.2.3. Lehen Hezkuntzako 2. zikloa ..................171
2.1.3.- EBALUAZIO-IRIZPIDEAK ETA LORPEN-ADIERAZLEAK..178
2.1.3.1.- Lehen Hezkuntzako 1. zikloa.....................................178
2.1.3.2.- Lehen Hezkuntzako 2. zikloa......................182
3. ZIENTZIARAKO KONPETENTZIA ...............190
3.1. NATURAREN ZIENTZIAK .......................190
3.1.1. ETAPAKO HELBURUAK ...................190
3.1.2. EDUKIAK .......................................191
3.1.2.1. Eduki multzoen ezaugarriak ...........191
3.1.2.2. Lehen Hezkuntzako 1. zikloko ......192
3.1.2.3. Lehen Hezkuntzako 2. zikloko edukiak.............195
3.1.2.4. Euskal curriculumaren berariazko edukien zehaztapena ..........198
3.1.3. EBALUAZIO-IRIZPIDEAK ETA LORPEN-ADIERAZLEAK....199
3.1.3.2. Lehen Hezkuntzako 1. zikloa ..........................199
3.1.3.3.- Lehen Hezkuntzako 2. zikloa..........................203
4.- KONPETENTZIA SOZIAL ETA ZIBIKOA.....................208
4.1.- GIZARTE-ZIENTZIAK...................................208
4.1.1.- ETAPAKO HELBURUAK .......................208
4.1.2.- EDUKIAK....................................209
4.1.2.1.- Eduki multzoen ezaugarriak..........209
4.1.2.2.- Lehen Hezkuntzako 1. zikloko edukiak...........212
4.1.2.3.- Lehen Hezkuntzako 2. zikloko edukiak.................215
4.1.2.4.- Euskal curriculumaren berariazko edukien zehaztapena..............219
4.1.3.- EBALUAZIO-IRIZPIDEAK ETA LORPEN-ADIERAZLEAK.......220
4.1.3.1.- Lehen Hezkuntzako 1. zikloa.........................220
4.1.3.2.- Lehen Hezkuntzako 2. zikloa.............................227
4.2.- BALIO SOZIAL ETA ZIBIKOAK ...............237
4.2.1.- ETAPAKO HELBURUAK ........................237
4.2.2.- EDUKIAK..........................237
4.2.2.1.- Eduki multzoen ezaugarriak........................237
4.2.2.2.- Lehen Hezkuntzako 1. zikloko edukiak......................238
4.2.2.3.- Lehen Hezkuntzako 2. zikloko edukiak........................240
4.2.3.- EBALUAZIO-IRIZPIDEAK ETA LORPEN-ADIERAZLEAK.....243
4.2.3.1.- Lehen Hezkuntzako 1. zikloa.............................243
4.2.3.2.- Lehen Hezkuntzako 2. zikloa.........................246
5.- ARTERAKO KONPETENTZIA .................251
5.1.- ARTE-HEZKUNTZA ...................251
5.1.1.- ETAPAKO HELBURUAK ........................251
5.1.2.- EDUKIAK............................252
5.1.2.1.- Eduki multzoen ezaugarriak...............252
5.1.2.2.- Lehen Hezkuntzako 1. zikloko edukiak..................253
5.1.2.3.- Lehen Hezkuntzako 2. zikloko edukiak.........................256
5.1.2.4.- Euskal curriculumaren berariazko edukien zehaztapena...........260
5.1.3.- EBALUAZIO-IRIZPIDEAK ETA LORPEN-ADIERAZLEAK.........261
5.1.3.1.- Lehen Hezkuntzako 1. zikloa........................261
5.1.3.2.- Lehen Hezkuntzako 2. zikloa.................................264
6.- KONPETENTZIA MOTORRA........................268
6.1.- GORPUTZ-HEZKUNTZA.....................268
6.1.1.- ETAPAKO HELBURUAK .............268
6.1.2.- EDUKIAK................................................268
6.1.2.1.- Eduki multzoen ezaugarriak......................268
6.1.2.2.- Lehen Hezkuntzako 1. zikloko edukiak....................270
6.1.2.3.- Lehen Hezkuntzako 2. zikloko edukiak....................272
6.1.2.4.- Euskal curriculumaren berariazko edukien zehaztapena............275
6.1.3.- EBALUAZIO-IRIZPIDEAK ETA LORPEN-ADIERAZLEAK.......275
6.1.3.1.- Lehen Hezkuntzako 1. zikloa................275
6.1.3.2.- Lehen Hezkuntzako 2. Zikloa................278
GAZTELERA
- La gabarra
- La cabellera de hierba.
- La rana solitaria.
- Las aventras de Tom Sayer.
- Los tres monos sabios.
- "El aspecto de mi familia" (comprensión lectora)
- El arte de regalar.
- El califa y el pastor.
- Villancicos en pleno verano.
- LA VIDA EN LA PREHISTORIA (comprensión lectora)
- INICIO DE LA AGRICULTURA Y LA GANADERÍA
- LOS CELTAS (comprensión lectora)
- LA SANGRE (comprensión lectora)
- LA REVOLUCIÓN ASTRONÓMICA (comprensión lectora)
- LOS JUEGOS OLÍMPICOS EN LA ANTIGUA GRECIA (compren...
- EL HINDUISMO (comprensión lectora)
- MICROBIOS (comprensión lecora)
- PLANETA VIDA (comprensión lectora)
- DISEÑADOS PARA LA VIDA (comprensión lectora)
- COMETAS, ASTEROIDES Y METEORITOS (comprensión lect...
- HABITANTES DEL OCÉANO (comprensión lectora)
- LOS CONSTRUCTORES DE CATEDRALES (comprensión lectora)
- VIAJES Y DESCUBRIMIENTOS GEOGRÁFICOS (comprensión ...
- LAS HOJAS DE LOS ÁRBOLES (compresión lectora)
- TITANIC II.a 2018an ITSASORATUKO DA Titanic II.ar...
- ENPERADOREAREN HIRU GALDERAKBehin batean enperado...
- Lengua castellana (partes y tipos del texto / pref...
- "El aspecto de mi familia" (comprensión lectora)
- El sastrecillo valiente (comprensión lectora)
- El caballo de Troya (mitología griega)
- Sísifo y el peso de la culpa (mitología griega)
POSEIDÓN, EL DIOS DEL MAR
MARCO POLO
EL LEOPARDO
LA ESTATUA DE LA LIBERTAD
LA MÁQUINA DE HACER LOS DEBERES
LA SALAMANDRA GIGANTE
LAS PIRÁMIDES DE GIZA
EL RÍO AMAZONAS
LA CONQUISTA DEL EVEREST
LA CONQUISTA DEL POLO SUR
RECETAS DE COCINA DE LA GASTRONOMÍA ESPAÑOLA
CERRO TORRE
CONSEJOS PARA VIAJAR POR EUROPA
SAN PETERSBURGO
CHINA: HECHOS RELEVANTES DE SU HISTORIA
LA PÓLVORA
Descubrimiento de América: Colón y los Reyes Católicos
De África a Europa: de la inmigración humana natural a la inmigración inhumana actual
"Dr. Livingstone supongo": la exploración geográfica de África





